Özel Eğitim Etkinlikleri listesindeki Dokunarak Hissediyorum etkinliği, rakamların ve rakamlara karşılık gelen nesnelerin kabartmalı şekilde hazırlanmasıyla oluşturulan eğitsel bir materyaldir. Bu materyalde birey, rakamları yalnızca görerek değil, aynı zamanda dokunarak da tanımaya çalışır.

Etkinlik özellikle görme yetersizliği olan bireylerde dokunsal farkındalık, sayı tanıma ve miktar kavramını desteklemek amacıyla kullanılabilir. Hafif düzey görme yetersizliği olan bireylerde renk zıtlığı da materyali daha anlaşılır hâle getirebilir.

Etkinliğin Amacı

Bu etkinliğin temel amacı, bireyin rakamları ve rakamlara karşılık gelen nesne miktarını dokunarak hissetmesine destek olmaktır. Birey, materyal üzerinde yer alan kabartmalı rakamlara dokunarak rakamın şeklini fark edebilir. Rakamların altında bulunan nesneleri sayarak sayı-miktar ilişkisini kurmaya çalışabilir.

Etkinlik, matematik öncesi beceriler, dokunsal algı, dikkat ve ince motor beceriler açısından destekleyici olabilir.

Destekleyebileceği Beceriler

Kullanılan Malzemeler

Materyalin Hazırlanışı

İlk olarak istenilen boyutta renkli bir mukavva dikdörtgen şekilde kesilir. Daha sonra 0’dan 9’a kadar olan rakamlar EVA üzerine çizilir ve dikkatli şekilde kesilir. Kesilen rakamlar mukavva üzerine sıralı biçimde yapıştırılır.

Ardından yıldız, daire, kalp veya benzeri bir nesne şekli renkli kâğıt üzerine çizilerek kesilir. Her rakamın altına, o rakamın miktarını gösterecek kadar nesne yapıştırılır. Örneğin 3 rakamının altına üç yıldız, 5 rakamının altına beş yıldız yerleştirilebilir. 0 rakamının altında ise nesne bulunmaması, sıfır kavramını fark ettirmek için kullanılabilir.

Rakamların ve nesnelerin yüzeyden hissedilecek şekilde kabartmalı olması önemlidir. Bu nedenle EVA gibi dokunulduğunda kolay fark edilen materyaller tercih edilebilir.

Uygulama Süreci

Etkinlik uygulanırken bireyin önce materyali genel olarak incelemesine izin verilir. Daha sonra rakamlar tek tek tanıtılır. Bireyden parmağıyla rakamın üzerinden gitmesi, rakamın şeklini hissetmesi ve altında bulunan nesneleri sayması istenir.

Kullanılabilecek yönergeler:

• “Bu rakama dokun.”
• “Parmağınla rakamın üzerinden git.”
• “Bu rakam kaç?”
• “Altında kaç yıldız var?”
• “Rakamla yıldız sayısı aynı mı?”
• “Şimdi 5 rakamını bulalım.”

Başlangıçta 1, 2 ve 3 gibi küçük sayılarla çalışmak daha uygun olabilir. Birey ilerledikçe 0’dan 9’a kadar tüm rakamlar kullanılabilir.

Uyarlama Önerileri

Hafif düzey görme yetersizliği olan bireylerde zemin ve rakam arasında belirgin renk zıtlığı kullanılabilir. Örneğin açık renk zemin üzerine siyah rakamlar tercih edilebilir. Bu, görsel farkındalığı destekleyebilir.

Görme düzeyi daha sınırlı olan bireylerde ise renk yerine dokunsal belirginlik daha önemli hâle gelir. Rakamların daha kalın EVA ile hazırlanması, nesnelerin daha kabartmalı olması ve aralıkların daha geniş tutulması faydalı olabilir.

Etkinlik daha kolay hâle getirilmek istenirse aynı anda yalnızca birkaç rakam sunulabilir. Daha ileri düzeyde bireyden rastgele söylenen rakamı bulması veya uygun miktarda nesneyi kendisinin yerleştirmesi istenebilir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Materyalde kullanılan parçaların sağlam şekilde yapıştırılması önemlidir. Küçük parçalar koparsa güvenlik riski oluşabilir. Bu nedenle özellikle küçük yaş gruplarında etkinlik yetişkin gözetiminde uygulanmalıdır.

Yönergeler kısa, açık ve bireyin düzeyine uygun verilmelidir. Birey rakamı tanıyamadığında hemen müdahale etmek yerine dokunarak keşfetmesi için yeterli süre tanınmalıdır.

Değerlendirme Önerisi

Etkinlik sonunda bireyin hangi rakamları bağımsız tanıyabildiği, hangi rakamlarda ipucuna ihtiyaç duyduğu ve sayı-miktar eşleştirmesini ne düzeyde yaptığı gözlemlenebilir.

Diğer özel eğitim etkinlikleri için buraya tıklayınız.

Özel Eğitim Etkinlikleri | Dokunarak Hissediyorum Etkinliği yazısı ilk önce Özel Eğitim Defteri üzerinde ortaya çıktı.